Συνέντευξη: Νικόλας Παπαδόπουλος - Τα ενεργειακά στην κορυφή της ατζέντας μας

Ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ και υποψήφιος πρόεδρος της Κύπρου μιλά στη ΗΑΕΕ για τις σχέσεις Ελλάδας-Κύπρου, το ρόλο της Κύπρου στα ενεργειακά, την ΑΟΖ αλλά και την εμπορική εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων εν όψει του αναβαθμισμένου ρόλου που αποκτά η Κύπρος στη ΝΑ Μεσόγειο.


Ποιες συγκεκριμένες προοπτικές βλέπετε στη συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου στον κλάδο της ενέργειας; Θεωρείτε ότι με κάποιον τρόπο μπορεί να υπάρξει κάποιο κοινό όφελος;

Βασικό πυλώνα της ενεργειακής στρατηγικής μας αποτελεί η εισαγωγή ΥΦΑ μέσω της λεγόμενης Ενδιάμεσης Λύσης έως το 2020, κάτι που ωστόσο θα μπορούσε να είχε υλοποιηθεί εδώ και 11 έτη. Η ενδιάμεση λύση προτάθηκε το 2007 από τον Τάσο Παπαδόπουλο και θα μπορούσε εδώ και περίπου μια δεκαετία να εισάγει σε τιμές χαμηλότερες του εισαγόμενου μαζούτ/ ντίζελ, περιβαλλοντικά καθαρότερο και ενεργειακά αποδοτικότερο φυσικό αέριο, μειώνοντας τους ρύπους και το κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού. Η κυβέρνηση διαπραγματευόταν επί τρία έτη (2014-2017) την τρίτη προσπάθεια υπογραφής Ενδιάμεσης Λύσης, δεν κατέληξε σε καμία συμφωνία και λίγους μήνες μετά την επαναπροκήρυξε.

Σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη διασφάλιση ευρωπαϊκών επιχορηγήσεων από το Connect Europe Facility θα προχωρήσουμε στην κατασκευή των απαραίτητων υποδομών και στη συνομολόγηση 7ετούς ή 10ετούς συμβολαίου εισαγωγής ΥΦΑ σε τιμές εγγυημένα χαμηλότερες από τις τιμές Brent. Αυτή η διαδικασία σίγουρα θα προκαλέσει το ενδιαφέρον ελληνικών εταιριών αερίου και ηλεκτρισμού, καθώς το εισαγόμενο ΥΦΑ θα πηγαίνει εξ’ ολοκλήρου στην ηλεκτροπαραγωγή. Ενδιαφέρον θα υπάρξει και από εταιρίες υποδομών αερίου, ιδίως σε ό, τι αφορά την κατασκευή του κυπριακού δικτύου φυσικού αερίου που θα ξεκινήσει με την ενδιάμεση λύση.

Πέραν αυτού προτείνουμε εξαγωγή του συνόλου του πιστοποιημένου αποθέματος του πεδίου Αφροδίτη προς τα τερματικά υγροποίησης της Αιγύπτου - και κατά προτίμηση τη Νταμιέττα - έτσι ώστε να έχουμε τα πρώτα έσοδα από την πώληση αερίου εντός της επόμενης 5ετίας. Η επιλογή της Νταμιέττα κατά βάση προκρίνεται, καθώς το κόστος κατασκευής του αγωγού από την Αφροδίτη στο εν λόγω τερματικό είναι το μισό συγκριτικά με το τερματικό του Ίντκου και γιατί έχουμε τη δυνατότητα να καλύψουμε το σύνολο της δυναμικότητας του μόνοι μας σε βάθος σχεδόν 20 ετών χωρίς τη συμμετοχή ισραηλινού αερίου. Ελληνικές εταιρίες εμπορίας ΥΦΑ μπορούν να αγοράσουν κυπριακό φυσικό αέριο από τη Νταμιέττα.

Τέλος, είμαστε η πρώτη πολιτική δύναμη της Κύπρου που πρωτοστατήσαμε ήδη από το 2016 στην ανάδειξη της στρατηγικής σπουδαιότητας και προτεραιότητας του αγωγού EastMed προς την Ελλάδα, αποκλείοντας σχέδια αγωγών που θα επωφελούσαν την Τουρκία, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα συναινέσουμε ποτέ σε κάτι τέτοιο ακόμη και μετά από ενδεχόμενη Λύση του Κυπριακού. Αυτό το επανέλαβα τον περασμένο Οκτώβριο στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις που είχα σε Αθήνα και Βρυξέλλες με τον κ. Σταθάκη και τον Ευρωπαίο Επίτροπο κ. Κανιέτε. Για να γίνει το έργο, ωστόσο χρειάζονται νέα αποθέματα και νέες ανακαλύψεις. Ακόμη και εάν δεσμεύαμε το σύνολο της δυναμικότητας του κοιτάσματος Αφροδίτη, πάλι δεν θα έφτανε για να γίνει ένα έργο τέτοιου μεγέθους, δυσκολίας και πολυπλοκότητας.

 

Η ΑΟΖ αποτελεί θέμα πολιτικής αντιπαράθεσης στην Κύπρο. Έχετε αναφερθεί σε λήψη άμεσων μέτρων κατά όσων προσπαθούν να καταστρατηγήσουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακή Δημοκρατίας

Στη ΝΕΑ ΣΤΑΤΗΓΙΚΗ για την Κυπριακή Δημοκρατία, το κυβερνητικό μου πρόγραμμα για την επίλυση του Κυπριακού, που παράλληλα περιγράφει την εξωτερική, αμυντική και μέρος της ενεργειακής μου πολιτικής, έχω αναδείξει τις τεράστιες ολιγωρίες της κυβέρνησης Αναστασιάδη, η οποία απέφυγε συστηματικά να λάβει το οποιοδήποτε μέτρο αντίδρασης κατά της κλιμακούμενης τουρκικής επιθετικότητας στην υφιστάμενη Κυπριακή ΑΟΖ. Η Τουρκία αποθρασύνθηκε και τώρα απειλεί με γεωτρήσεις στο οριοθετημένο και διεθνώς αναγνωρισμένο τμήμα της ΑΟΖ μας εντός ακόμη και αδειοδοτημένων τεμαχίων υδρογονανθράκων. Απέναντι σε αυτήν την απαράδεκτη αβελτηρία εμείς αντιπροτείνουμε:

  • Το πλήρες «πάγωμα» του οποιουδήποτε άλλου ανοίγματος ή κλεισίματος ενταξιακού κεφαλαίου της υφιστάμενης διαπραγμάτευσης Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  • Την άρνηση συναίνεσης για το άνοιγμα της διαπραγμάτευσης μιας νέας τελωνειακής ένωσης Ευρωπαϊκής Ένωσης - Τουρκίας, έως ότου η Τουρκία εφαρμόσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας με βάση όσα προβλέπονται στο λεγόμενο Πρόσθετο Πρωτόκολλο της 30ης Σεπτεμβρίου 2005. Η μη αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης θα προκαλέσει στην Τουρκία ετήσιο οικονομικό κόστος 17,5 δις.
  • Το δραστικό περιορισμό και πάγωμα των προ-ενταξιακών κεφαλαίων που δαπανώνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην Τουρκία, όπως έχει προτείνει από τον Αύγουστο του 2017 η Γερμανία.
  • Την επιδίωξη επιβολής οικονομικών κυρώσεων κατά της Τουρκίας από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σε περίπτωση που επιχειρήσει να διεξάγει παράνομες γεωτρήσεις εντός της έως σήμερα οριοθετημένης κυπριακής ΑΟΖ.
  • Την κατάθεση συντεταγμένων εξωτερικού ορίου υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ έναντι της Τουρκίας - κάτι που θυμήθηκε προεκλογικά και ο κ. Αναστασιάδης - και εν συνεχεία πρόσκληση προς την Τουρκία για τη διαπραγμάτευση των ακριβών ορίων της Κυπριακής ΑΟΖ/ Υφαλοκρηπίδας που δεν έχει ήδη οροθετηθεί ως απόρροια υφιστάμενων συμφωνιών με την Αίγυπτο, το Λίβανο και το Ισραήλ.
  • Τη σαφή διευκρίνιση προς τους Ισραηλινούς μας εταίρους ότι η ενδεχόμενη κατασκευή ενός τούρκο-ισραηλινού αγωγού φυσικού αερίου μέσα από την κυπριακή ΑΟΖ, δε συνάδει με τα ζωτικά συμφέροντα εθνικής ασφαλείας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους

Κάποιοι αναλυτές θεωρούν ότι είναι δύσκολη η εμπορική εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, λόγω των γεωπολιτικών προβλημάτων. Πιστεύουν ότι οι ξένες επιχειρήσεις δύσκολα θα επενδύσουν κεφάλαια σε ένα ασταθές περιβάλλον και μετά θεωρούν ότι θα πρέπει να υπάρξουν αναγκαστικές εξαγωγές υπό αντίξοες συνθήκες. Ποια είναι η θέση σας σχετικά με αυτό;

Η εκμετάλλευση των αποθεμάτων υδρογονανθράκων της Κυπριακής Δημοκρατίας θα διευκολύνετο από μια δυνητική επίλυση του Κυπριακού, αλλά αυτή η λύση δεν αποτέλεσε και δε θα αποτελέσει ποτέ προϋπόθεση για την ενάσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και την παραγωγή, εξαγωγή και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων. Χρόνο με το χρόνο οι εταιρίες, που άλλωστε επενδύουν στην Κυπριακή ΑΟΖ, αυξάνονται και σε αριθμό και σε ποιότητα.

Η γεώτρηση στο «Καλυψώ» γίνεται υπό το άγρυπνο βλέμμα των Τούρκων. Η ΕΝΙ και η TOTAL απέτυχαν να εντοπίσουν εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα στον «Ονησίφορο» στο θαλάσσιο τεμάχιο 11. Έχουν προηγηθεί οι αποτυχίες στις γεωτρήσεις σε κοινοπραξία με τη νοτιοκορεατική KOGAS στο κοίτασμα «Ονασαγόρας» τέλος του 2014 και στην «Αμαθούσα» το πρώτο τρίμηνο του 2015. Τι εκτίμηση έχετε για το δυναμικό υδρογονανθράκων και τις προοπτικές της χώρας για το άμεσο μέλλον;

Παρά την αποτυχία στον «Ονησίφορο» μετά το Ζόρ οι ελπίδες όλων μας έχουν αναπτερωθεί ειδικότερα για το τεμάχιο 10, όπου θα πραγματοποιήσει γεώτρηση η Exxon το ερχόμενο καλοκαίρι, αλλά και για τα τεμάχια 8 και 6, όπου γίνεται τώρα η γεώτρηση στο «Καλυψώ». Έως το τέλος του 2018 θα έχουμε μια πολύ καλύτερη εικόνα για το τι υπάρχει πέραν του κοιτάσματος της Αφροδίτης.

Θα θέλαμε λίγα λόγια για τη στρατηγική που προτείνετε για την επίλυση του Κυπριακού

Η πρόταση του ευρύτατου συνασπισμού των δυνάμεων της Αλλαγής, που στηρίζει την υποψηφιότητα μου από την οικολογική αριστερά έως την πατριωτική δεξιά, βρίσκεται στον αντίποδα της στρατηγικής υποχωρήσεων της κυβέρνησης Αναστασιάδη και της πολιτικής ενδοτισμού του Χριστόφια που ευαγγελίζεται ο κ. Μαλάς, υποψήφιος του ΑΚΕΛ. Η πολιτική των τελευταίων δέκα χρόνων έχει αποτύχει. Όχι μόνο δεν έχει οδηγήσει σε μία λειτουργική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού προβλήματος, αλλά, αντιθέτως, έχει οδηγήσει σε αποτυχία και σε αδιέξοδο.

Μετά την Πενταμερή διάσκεψη στο Κρανς Μοντανά της Ελβετίας, παρά το ότι οι διαπραγματεύσεις ναυάγησαν, λόγω της Τούρκικης αδιαλλαξίας, κανένας στη διεθνή κοινότητα δεν επιρρίπτει ευθύνες για αυτή την αποτυχία στην Τουρκία.  Η Τουρκία καθημερινά εισπράττει κριτική και δυσαρέσκεια για μια σειρά από ζητήματα που αφορούν στην ίδια και την εξωτερική της πολιτική, αλλά εισπράττει συγχαρητήρια για το Κυπριακό. Δυστυχώς, εισπράττουμε τα αποτελέσματα της πολιτικής του εξευμενισμού, του «καλού κλίματος», «του καλού παιδιού» και της «κοινωνικοποίησης της κατοχής».

Η στρατηγική Αναστασιάδη απέτυχε και η χάραξη μιας Νέας και Διεκδικητικής Στρατηγικής αποτελεί εθνική αναγκαιότητα και προϋπόθεση εθνικής αξιοπρέπειας. 

Αφετηρία της Νέας Στρατηγικής είναι το γεγονός ότι, για τη μη λύση του Κυπριακού ευθύνεται η Τουρκία και η προκλητική αδιαλλαξία της.

Στόχος της Νέας Στρατηγικής είναι να υποχρεωθεί η Τουρκία να κάνει τις υποχωρήσεις που είναι αναγκαίες προκειμένου να επιτευχθεί μια σωστή, λειτουργική και βιώσιμη λύση.

Μέσα για την επίτευξη του στόχου της Νέας Στρατηγικής είναι:

  • Η τοποθέτηση του Κυπριακού στις ορθές του παραμέτρους, ως προβλήματος εισβολής και κατοχής, όπως ορίζεται από τις ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου και τα ψηφίσματα του Σ.Α. του Ο.Η.Ε. 
  • Η απόσυρση των επικίνδυνων υποχωρήσεων και η απόρριψη των απαράδεκτων συγκλίσεων Αναστασιάδη και Χριστόφια.
  • Η νέα διαπραγματευτική τακτική που θα προτάξει τα κεφάλαια ζωτικού ενδιαφέροντος του Κυπριακού Ελληνισμού, δηλαδή την ασφάλεια και την κατάργηση κάθε είδους επεμβατικών/ εγγυητικών δικαιωμάτων. 
  • Η απεμπλοκή από το εθνικά επιζήμιο πλαίσιο της Πενταμερούς διάσκεψης (λόγω της απουσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και της παρουσίας των  δύο κοινοτήτων).
  • Η πλήρης αξιοποίηση του ευρωπαϊκού συγκριτικού πλεονεκτήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι της Τουρκίας επί του συνολικού φάσματος των Τούρκο-Ευρωπαϊκών σχέσεων και όχι μόνο επί της ενταξιακής διαπραγμάτευσης της Τουρκίας.
  • Η αναβάθμιση της συνεργασίας Κύπρου–Ελλάδας, μέσω της  θεσμοθέτησης  Ανώτατου Συμβουλίου  Στρατηγικής Συνεργασίας.
  • Η ταχύτατη εμπορική εκμετάλλευση των αποθεμάτων υδρογονανθράκων της Κυπριακής Δημοκρατίας, μέσω, σε πρώτη φάση, των τερματικών υγροποίησης φυσικού αερίου που βρίσκονται στην Αίγυπτο και την κατασκευή, εφόσον ανευρεθούν νέα κοιτάσματα, του αγωγού East Med προς την Ελλάδα και την Ιταλία.
  • Η αξιοποίηση μέρους των εσόδων από τους Υδρογονάνθρακες για τη δημιουργία ειδικού ταμείου στήριξης των προσφύγων, ώστε να μην προσφεύγουν στη ψευδό-επιτροπή περιουσιών των Κατεχομένων.
  • Η δομική αναβάθμιση και ο ουσιαστικός εκσυγχρονισμός των δυνατοτήτων της Εθνικής Φρουράς, ως καθοριστικού παράγοντα αποτροπής της τουρκικής επιθετικότητας και η εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας με την Ελλάδα, στο πλαίσιο της αναβίωσης του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος.

 

Συνέντευξη: Νικόλας Παπαδόπουλος - Τα ενεργειακά στην κορυφή της ατζέντας μας